Αλβανικό Έπος-Γερμανική Κατοχή 1940-44

Μέχρι τώρα λέγαμε ότι οι 'Ελληνες 

πολεμούν σαν ήρωες. Τώρα θα λέμε: Οι 

ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες.

Winston Churchil

ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΄40

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Β΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Χρονολογία	Γεγονότα
1936	Ο Χίτλερ συμμαχεί με τον ηγέτη της φασιστικής Ιταλίας Μουσολίνι (Άξονας Βερολίνου-Ρώμης) και από κοινού αρχίζουν να εφαρμόζουν επιθετική πολιτική απέναντι σε άλλες χώρες.
1939	Ο γερμανικός στρατός κάνει εισβολή στην Πολωνία, που την ασφάλειά της έχει    εγγυηθεί η Αγγλία. Αγγλία και Γαλλία, κηρύσσουν πόλεμο στις δυνάμεις του Άξονα.
15 Αυγούστου 1940	Τορπιλισμός του αντιτορπιλικού «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου.
28η Οκτωβρίου 1940	Ο Ιταλός πρεσβευτής Γκράτσι ζητά την παράδοση της Ελλάδας από τον πρωθυπουργό και η απάντηση είναι: ΟΧΙ.
Μάρτιος 1941	Η ιταλική επίθεση συντρίβεται στα βουνά της Πίνδου.
6 Απριλίου 1941	Επίθεση των Γερμανών στην Ελλάδα από τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα (ηρωική αντίσταση στο Ρούπελ).
27 Απριλίου 1941	Υψώνεται στην Ακρόπολη η γερμανική σημαία.
1941	Ο Χίτλερ κάνει εισβολή στη Σοβιετική Ένωση, παρ΄όλο που είχε υπογράψει «σύμφωνο μη επίθεσης».
Δεκέμβριος 1941	Η Ιαπωνία, σύμμαχος της Γερμανίας, βομβαρδίζει απρόκλητα τον αμερικανικό στόλο στη Χαβάη. Τότε μπαίνει στον πόλεμο και η Αμερική (Η.Π.Α.) και ο πόλεμος γίνεται παγκόσμιος.
Χειμώνας 1941-1942	Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί από την πείνα, στην Αθήνα και στον Πειραιά. Οργάνωση της αντίστασης. Υποχρεωτική αποστολή Ελλήνων εργατών στην Γερμανία.
25 Νοεμβρίου 1942	Ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου. Καθυστέρηση του ανεφοδιασμού των στρατευμάτων του Άξονα, που πολεμούσαν στην Αφρική.
12 Οκτωβρίου 1944	Απελευθέρωση της Ελλάδας. Πανηγυρισμοί και ζητωκραυγές για την πολυπόθητη λευτεριά, ύστερα από 1.264 μέρες.
Αύγουστος 1945	Ολοκληρωτική καταστροφή των Ιαπωνικών πόλεων Χιροσίμα και Ναγκασάκι από ατομικές βόμβες που ρίχνουν οι Αμερικανοί για να εξαναγκάσουν την Ιαπωνία σε παράδοση.
1945	Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος λήγει με συντριπτική ήττα των δυνάμεων του Άξονα. Εκατομμύρια θύματα, ερειπωμένες πόλεις, κατεστραμμένες οικονομίες, φρίκη και απελπισία.
1947	Η Ελλάδα καταφέρνει να προσαρτήσει τα Δωδεκάνησα, τα οποία μέχρι τότε ήταν στην Ιταλική κατοχή.

ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ 1941-44

ΚΑΤΑΧΝΙΑ

  Καταχνιά βαριά, σκοτεινή καταχνιά, ο ήλιος δεν πέφτει πάνω στα σπίτια ,το φως έχει σβήσει από τα πρόσωπα των ανθρώπων,η Αθήνα δεν φαίνεται,η Ελλάδα δεν φαίνεται,παντού καταχνιά,οι άνθρωποι με τους γιακάδες τους σηκωμένους φεύγουνε γρήγορα,η πείνα με το μαύρο δρεπάνι της πηγαινοέρχεται στους δρόμους........

Κατοχή 

Στέλιος Καζαντζίδης από την Καταχνιά του Λεοντή

ΟΙ ΘΥΣΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

Νεκροί πολέμου1940-41: 13.327

Εκτελεσμένοι: 56.225

Θανόντες όμηροι στα γερμανικά στρατόπεδα:105.00

Νεκροί από βομβαρδισμούς:7.120

Νεκροί σε μάχες της Εθνικής Αντίστασης:20.650

Νεκροί στη Μέση Ανατολή:1.100

Νεκροί Εμπορικού Ναυτικού:3.500

Νεκροί από πείνα και ασθένειες:600.000

Απώλειες από υπογεννητικότητα:300.000

Σύνολο απωλειών:  1.106.922

Η εξέλιξη της μάχης της Ελλάδας μέσα από τους πρωτοσέλιδους τίτλους της εφημερίδας της εποχής, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

Τρίτη 29 Οκτωβρίου 1940: Η Ελλάς ευρίσκεται από χθες σε πόλεμο με την Ιταλίαν. Το έθνος σύσσωμον, μνήμον των παραδόσεών του, εις τα επάλξεις! Οι ήρωες του Καπορέττο, απατεώνες ως πάντοτε, επετέθησαν ημίσειαν ώρα ενωρίτερον της εκπνοής του τελεσιγράφου. | Ο ελληνικός λαός καλείται δι' εμπνευσμένων διαγγελμάτων του βασιλέως και του κυβερνήτου να πράξη το καθήκον του. Ο εθνικός στρατός, μαχόμενος ηρωϊκώς εις τα ελληνοαλβανικά σύνορα αμύνεται μετ' επικού θάρρους του πατρώου εδάφους. Αεροπορικαί επιδρομαί εναντίον των Πατρών, όπου εσημειώθησαν θύματα, της Κορίνθου, της Ελευσίνος και του Τατοΐου.


Τετάρτη 30 Οκτωβρίου1940: Η Β' ημέρα του ελληνοϊταλικού πολέμου. Η παγκόσμιος κοινή γνώμη συγκεκινημένη διά την ηρωικήν στάσιν της Ελλάδος.

Παιδιά της Ελλάδος παιδιά

Σοφία Βέμπω

Παρασκευή 1 Νοεμβρίου 1940: Η διεθνής προσοχή στρέφεται εις την μάχην της Ελλάδος. Ολόκληρον το έθνος, στρατός και λαός δεν έχουν παρά ένα σύνθημα: "ΝΙΚΗ!". Μεγάλαι επιτυχίαι των ελληνικών πολεμικών δυνάμεων. Η ελληνική αεροπορία εβομβάρδισε και επολυβόλησεν εκ χαμηλού ύψους εχθρικά τμήματα. Εν αερομαχία κατερρίφθησαν δύο ιταλικά αεροπλάνα και αι ναυτικαί μας δυνάμεις εβομβάρδισαν τα αλβανικά παράλια.

Κυριακή 3 Νοεμβρίου 1940: Μετά την 6η ημέραν του ελληνοϊταλικού πολέμου... Οι Εύζωνοι με εφ' όπλου λόγχην, εκδιώκοντες τον εχθρόν, εισέδυσαν εις το αλβανικόν έδαφος. Όλαι αι ορειναί διαβάσεις κατέχονται σταθερώς υφ' ημών, κατελήφθησαν δε εντός εχθρικού εδάφους σημαντικώταται θέσεις.

Τρίτη 5 Νοεμβρίου 1940: Ήρχισε μεγάλη ελληνική αντεπίθεσις. Η υποχώρηση του ιταλικού στρατού λαμβάνει έκτασιν ατάκτου φυγής. Ιταλική φάλαγξ, απολεσθείσα εις την Πίνδον, παραδίδεται μετά του οπλισμού της. Η Κορυτσά ευρίσκεται υπό σφοδρόν και αδιάλλειπτον πυρ του ελληνικού πυροβολικού.

Δευτέρα 11 Νοεμβρίου 1940: Μεγάλαι επιτυχίαι των ελληνικών όπλων. Κατόπιν θυελλώδους ελληνικής αντεπιθέσεως η 3η Μεραρχία των Αλπινιστών, ενισχυμένη δι' ιππικού, Βερσαλιέρων και φασιστικής Εθνοφρουράς, εξεμηδενίσθη. Εις την άτακτον φυγήν της παρέσυρε και τας σταλείσας εξ Αυλώνος ενισχύσεις. Πολυπληθείς αιχμάλωτοι και πάντοιον υλικόν περιήλθον εις ημετέρας χείρας.

Σάββατον 23 Νοεμβρίου 1940: Ο περιφανής θρίαμβος των ελληνικών όπλων. Η Κορυτσά κατελήφθη χθες υπό του προελαύνοντος ελληνικού στρατού. Ο λαός της πόλεως υπεδέχθη μετ' ενθουσιωδών εκδηλώσεων τους ελευθερωτάς.

Η πορεία στο μέτωπο 

Μάνος Κατράκης από το Άξιον Εστί

Δευτέρα 25 Νοεμβρίου 1940: Γενική προέλασις εις το μέτωπον. Κατελήφθη η Μοσχόπολις. 1500 αιχμάλωτοι συνελήφθησαν εν Κορυτσά και πολύ υλικόν.

Κυριακή 1 Δεκεμβρίου 1940: Τα ελληνικά στρατεύματα εισήλθον χθες εις Πόγκραδετς. Οι Ιταλοί υποχωρούν προς την κατεύθυνσιν του Ελβασάν.

Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 1940: Ο ελληνικός στρατός κατέλαβε χθες μετά λυσσώδη μάχην την Πρεμετήν. Γενική υποχώρησις των Ιταλών καθ' όλην την γραμμήν του Μετώπου.

Σάββατον 7 Δεκεμβρίου 1940: Τα στρατεύματά μας καταλαβόντα την πόλιν των Αγ. Σαράντα, προώθησαν τας γραμμάς των προς Βορράν κάμπτοντα την ιταλική αντίστασιν. Εις τον λιμένα των Αγ. Σαράντα ανευρέθη ημιβυθισμένον το βομβαρδισθέν υπό της αεροπορίας ιταλικόν αντιτορπιλικόν - Άπειρα λάφυρα εις χείρας μας. Το Αργυρόκαστρον και το Δέλβινον εγκαταλείφθησαν υπό του ιταλικού στρατού.

Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 1940: Τα ελληνικά στρατεύματα, μετά νικηφόρους αγώνας, εισήλθον χθες εις το Αργυρόκαστρον.

Τρίτη 24 Δεκεμβρίου 1940: Τα ελληνικά στρατεύματα κατέλαβον χθες την Χειμάρραν.

Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 1940: Νέος άθλος του ναυτικού μας: Το ελληνικόν υποβρύχιον "Παπανικολής" περιπολούν ανά την Αδριατικήν προσέβαλεν ιταλικήν νηοπομπή ν και κατεβύθισε τρία οπλιταγωγά.

Σάββατον 11 Ιανουαρίου 1941: Τα ελληνικά στρατεύματα κατέλαβον χθες την Κλεισούραν. Εξαιρετικής σπουδαιότητος δια την εξέλιξιν των επιχειρήσεων η νέα επιτυχία. Συνελήφθησαν 600 αιχμάλωτοι και περιήλθον εις χείρας μας άρματα μάχης.

Τα πρώτα ελληνικά κινούμενα σχέδια του Πολενάκη (1945)

Ο Ντούτσε αφηγείται..

Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 1941: Το νέον λαμπρόν κατόρθωμα του Β. Ναυτικού: Το ελληνικόν υποβρύχιον "Παπανικολής" ετορπίλλισε προχθές έμφορτον μεταγωγικόν σκάφος εις τα εχθρικά ύδατα.

Δευτέρα 7 Απριλίου 1941: Εις τα βουνά της Μακεδονίας γράφεται μια νέα εποποιία ασύλληπτων ηρωισμών. Από της πρωίας της χθες η Ελλάς και η Νοτιοσλαυία, υποστάσαι απρόκλητον επίθεσιν, ευρίσκονται εμπόλεμοι με την Γερμανίαν. Και η Ιταλία εκήρυξε τον πόλεμον εναντίον της Νοτιοσλαυίας. Τα στρατεύματά μας αμύνονται συγκρατούντα κρατερώς τας θέσεις των.

Σάββατον 12 Απριλίου 1941: Με πνεύμα αδαμάστου μαχητικότητος και με ακλόνητον πεποίθησιν επί την τελικήν νίκην, ο ηρωικός ελληνικός στρατός, βοηθούμενος από τους γενναίους Άγγλους, αντιμετωπίζει τον νέον εισβολέα.

Δευτέρα 28 Απριλίου: Την 8:25 π.μ. της χθες ο γερμανικός στρατός εισήλθεν εις Αθήνας. Πώς συντελέσθη η παράδοσις των Αθηνών και του Πειραιώς εις τας γερμανικάς αρχάς. Εις τον δήμαρχον των Αθηνών ανετέθησαν άπασαι αι εξουσίαι εις την πρωτεύουσαν.

Η ελευθερία κερδίζεται με αίμα

Εμείς οι Έλληνες το γνωρίζουμε καλά...

Μακεδονικός Αγώνας 1904-1908 (Παύλος Μελάς-Τέλλος Άγρας)

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ 1904- 1908 Σκλαβιά μαύρη και πικρή πλακώνει τις ψυχές των ανθρώπων. Αιώνες τώρα οι Μακεδόνες περήφανοι, σκληροτράχηλοι πολεμιστές δεν σκύβουν εύκολα τον αυχένα στον Τούρκο καταχτητή, και έτσι. κατά διαστήματα ξεπετιούνται σπίθες, ανάβουν φλόγες ανταρσίας, ολόκληρες περιοχές ανασαίνουν, για λίγο όμως, γιατί έπειτα θα’ρθει ο τύραννος να σβήσει στο αίμα τα πάντα, αφήνοντας πίσω περήφανα τραγικά ολοκαυτώματα. Μέσα στα βάθη της ψυχής ακοίμητος σιγοκαίει ο πόθος για τη λευτεριά, για ένα καλύτερο αύριο. Ευτυχώς, πάντα υπάρχουν ψυχωμένοι αγωνιστές πού θα τονώσουν το φρόνημα, θα χαλυβδώσουν τη θέληση και των πιο ταπεινών στους δύστυχους αυτούς καιρούς, ίσια - ίσια τώρα που ένας δεύτερος εχθρός, ύπουλος, σκληρός, αδίσταχτος, έρχεται να χτυπήσει τον τόπο. Είναι οι κομιτατζήδες, γερά οργανωμένες βουλγάρικες συμμορίες με επικεφαλής Βουλγάρους αξιωματικούς, πού περνούν τα σύνορα και ξεχύνονται στη Μακεδονική γη για να εκτελέσουν την εντολή της Σόφιας: «Πρώτα ν αφομοιώσουν γλωσσικά την ύπαιθρο και να τραβήξουν τους χωριάτες στο βουλγάρικο σχίσμα», κι έτσι να φανεί στα μάτια της Ευρώπης ή Μακεδονία βουλγάρικη και να την προσαρτήσουν, πριν προλάβει ή Ελλάδα να την ελευθερώσει. Στην αρχή ή προπαγάνδα τους είναι καλοσυνάτη, με χρήμα προσπαθούν να εξαγοράσουν τους Έλληνες. Λένε: «Ε, όλοι είμαστε Χριστιανοί, να ενωθούμε να χτυπήσουμε τον Μωαμεθανό Δεσπότη και να ζήσει ήσυχα η Μακεδονία για τους Μακεδόνες». Κι έπειτα, στη ζωηρή αντίσταση και άρνηση του Ελληνικού πληθυσμού, ή βία, το τσεκούρι, ή φωτιά, το μαχαίρι.

Χτυπούν τις κεφαλές πρώτα. Τους παπάδες, τους δασκάλους, τους προύχοντες. Τους απλούς ταπεινούς ανθρώπους ύστερα. Στη βία οι ντόπιοι αντιτάσσουν άμυνα, μα τα χωριά κάτω στους κάμπους μαρτυρούν. Κάθε μέρα ειδήσεις από νέα εγκλήματα και αγριότητες καταφθάνουν και όλ' αυτά κάτω από το αδιάφορο μάτι τού Τούρκου που το αλληλοφάγωμα των Χριστιανών τον συμφέρει. Πρέπει να κρατηθεί το ελληνικό φρόνημα ψηλά, ν ασφαλίσουν τη ζωή τους, τη ζωή των παιδιών τους. Απεγνωσμένες εκκλήσεις στέλνουν στην Αθήνα, στη Μάνα Ελλάδα: «Ή Μακεδονία κινδυνεύει, βοηθήστε όσο είναι ακόμα καιρός». Σε λίγο ο Μακεδονικός αγώνας θ' αρχίσει. Ένας αγώνας άγνωστος στη δύναμη και στο πάθος του και ως τα σήμερα στους πολλούς. Αγώνας με πολλές θυσίες, με πολλούς σιωπηλούς μάρτυρες και ωραίους νεκρούς.

Το πρώτο αντάρτικο Ελληνικό Σώμα με αρχηγό τον ανθυπολοχαγό του Πυροβολικού Παύλο Μελά, περνάει μυστικά τα σύνορα στις 27 Αυγούστου 1904. Με βαθιά συγκίνηση και αγάπη έρχονται ν αγωνισθούν για τα σκλαβωμένα αδέλφια. Σ’αυτόν τον άγνωστο συγκινητικό αγώνα, και ο πιο ταπεινός άνθρωπος, ο πιο ασήμαντος, μπορούσε να γίνει παλικάρι και να πράξει έργα θαυμαστά, ώστε να βοηθήσει το γένος ν’ αποτινάξει τη σκλαβιά και να διώξει τους κάθε λογής καταχτητές, . Και τέτοιους αγώνες δεν πρέπει να τους ξεχνάμε ποτέ, γιατί λαοί πού λησμονούν την ιστορία τους δεν μπορούν να δημιουργήσουν καινούρια.  

Δείτε την παρουσίασή μας

 

μακεδονικος αγωνας from Sakis Koultzis

  Παύλος Μελάς.

Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού και πρωτεργάτης του Μακεδονικού αγώνα. Ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη.

Γεννήθηκε στη Μασσαλία της Γαλλίας. Η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τη Βόρεια Ήπειρο. Μετά τη μετακίνηση της οικογένειας στην Αθήνα, σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων απ' όπου αποφοί -τησε ως ανθυπολοχαγός του πυροβολικού το 1891. Φέροντας τύψεις για την έκβαση του πολέμου του 1897  συμμετείχε από τους πρώτους στο ιδρυθέν το 1900 Μακεδονικό κομιτάτο για την εμψύχωση του απογοητευμένου ελληνικού πληθυσμού της Μακεδο νίας και σε αντίδραση στη δράση των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Έτσι από τον Φεβρουάριο του1904 ο Παύλος Μελάς έσπευσε με άλλους τρεις αξιωματικούς, τους Α. Κοντούλη, Α. Παπούλα και Γ. Κολοκοτρώνη, προς επιτόπια μελέτη της κατάστασης. Αποτυγχάνοντας σε εκείνη την πρώτη προσπάθεια, επανήλθε τον Ιούλιο του ίδιου έτους οπότε και εισήλθε στη Μακεδονία ως ζωέμπορος με το όνομα "Πέτρος Δέδες". Μετά 20ήμερη παραμονή συναντήθηκε με τον Λάμπρο Κορομηλά στη Θεσσαλονίκη ανταλλάσσοντας σκέψεις για ανάληψη επιχειρήσεων και στη συνέχεια επέστρεψε στην Αθήνα.

Στις 18 Αυγούστου όταν όλα ήταν έτοιμα κατά το σχέδιο ο Παύλος Μελάς με το επιχειρησιακό όνομα Καπετάν Μίκης Ζέζας, επικεφαλής σώματος εκ 35 μόλις ανδρών, που το αποτελούσαν Μακεδόνες, Μανιάτες και Κρητικοί, ανέλαβε την αρχηγία του Μακεδονικού αγώνα ενάντια στους Βούλγαρους και εισήλθε ένοπλα στα Μακεδονικά εδάφη με την εντολή να ασκεί καθήκοντα αρχηγού και στις μικρότερες ομάδες που δρούσαν εν τω μεταξύ στη περιφέρειες Μοναστηρίου και Καστοριάς. Πληροφορηθέντες οι Τούρκοι από διάφορους καταδότες περί της εισόδου και της δράσης του Παύλου Μελά έθεσαν προς καταδίωξή του πολυάριθμο τουρκικό απόσπασμα. Παρά τις συνεχείς διώξεις του Οθωμανικού στρατού ο Παύλος Μελάς άρχισε ν΄ αποδεκατίζει τις βουλγαρικές ομάδες με βάση τα χωριά Λιγκοβάνη και Λίχυβο. Όμως στις 13 Οκτωβρίου1904 βρισκόμενος στα Στάτιστα και προδοθείς από την βουλγάρικη συμμορία του Μήτρου Βλάχου περικυκλώθηκε από Τουρκικό απόσπασμα 150 ανδρών. Μετά από δίωρη λυσσαλέα μάχη διέταξε αιφνίδια έξοδο τεθείς επικεφαλής των ανδρών του . Στην επιχείρηση αυτή τραυματίσθηκε θανάσιμα στην οσφυϊκή χώρα και πέθανε μετά από μισή ώρα στα χέρια του φιλου του, Γεώργιο Στρατινάκη. 

Μέρος τετρασέλιδου ποιήματος  για τον ήρωα γραμμένο στις 12 Οκτωβρίου 1905 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου,δείγμα της συγκίνησης που προκάλεσε ο θάνατός του.

(Οικογενειακό κειμήλιο)

Το σπίτι που σκοτώθηκε ο Παύλος στη Στάτιστα Καστοριάς

Τα προσωπικά του αντικείμενα

Ο τελευταίος αποχαιρετισμός

Ο θάνατος του Παύλου

Γράμμα μετά το θάνατο

"Σε κλαίει λαός"
Κ.Παλαμάς

                     
Ερμηνεία :Δ.Γαλάνη

Τέλλος Άγρας 

Ο Τέλλος Άγρας γεννήθηκε στούς Γαργαλιάνους Μεσσηνίας το 1880. Με το βαθμό του υπολοχαγού μπήκε ως αντάρτης στο Βάλτο των Γιαννιτσών και πρωτοστάτησε στις συμπλοκές με τους κομιτατζήδες στο στρατηγικό αυτό σημείο, χωρίς να τον λυγίζουν οι τραυματισμοί και οι αρρώστειες του βάλτου. Στις 5 Ιουνίου 1907 ο Βούλγαρος Βοεβόδας Ζλάταν εκμεταλλεύτηκε το ήθος και την τιμιότητα του Άγρα και, αφού τον κάλεσε άοπλο να συμφιλιωθούνε, τον αιχμαλώτισε και τον κρέμασε κοντά στην Έδεσσα.

Πραγματικό του όνομα Σαραντέλος ή Σαράντος Αγαπηνός. Η καταγωγή του ήταν από τη περιοχή Γαργαλιάνοι, όμως, γεννήθηκε στο Ναύπλιο, όπου υπηρετούσε ο πατέρας του ως Εφέτης. Κατάγεται από πατέρα και μητέρα που οι ρίζες της γενιάς τους χάνονται σε ένδοξες και αριστοκρατικές οικογένειες. Το 1901 αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων και τοποθετήθηκε στη φρουρά της Αθήνας. Η επιθυμία του να προσφέρει ουσιαστικότερες υπηρεσίες στην πατρίδα τον ώθησε μετά από λίγους μήνες στην εθελούσια κατάταξή του στα στρατιωτικά σώματα που αγωνίζονταν στη Μακεδονία εναντίον των βουλγάρων κομιτατζήδων. Σε πολύ νεαρή ηλικία κατόρθωσε να διοριστεί αρχηγός ενός ανταρτικού σώματος, το οποίο προετοίμαζε στο Βόλο ο καπετάν Ακρίτας (Κωνσταντίνος Μαζαράκης).

Τον Σεπτέμβριο του 1906, ύστερα από απόφαση του Γενικού Προξενείου Θεσσαλονίκης, αποστέλλονται στη λίμνη των Γιαννιτσών τρία νεοσυγκροτηθέντα ελληνικά σώματα. Μετά από μεσολάβηση του Νικολάου Ρόκα, καλείται στην περιοχή ο Αγαπηνός. Πρώτο εισήλθε στις αρχές του μήνα το σώμα του Ανθυπολοχαγού του Πεζικού Τέλλου Αγαπηνού με δύναμη είκοσι ανδρών, ενώ μετά από λίγες μέρες κατέφτασαν τα σώματα του Υπολοχαγού του Πεζικού Σάρρου Κωνσταντίνου (Κάλα) και Ανθυποπλοίαρχου Δεμέστιχα Ιωάννη (Νικηφόρου) με εικοσιπέντε άνδρες ο καθένας. Πρωταρχική αποστολή των σωμάτων ήταν η απομάκρυνση των βουλγαρικών συμμοριών από τη λίμνη, οι οποίες είχαν εγκατασταθεί με ισχυρές δυνάμεις στο νοτιοδυτικό τμήμα της, έτσι ώστε να μπορεί να αποτελέσει βάση εξόρμησης και κέντρο ανεφοδιασμού των ελληνικών σωμάτων για τις περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας.

Το Νοέμβριο επιχειρείται επίθεση από το σώμα του Αγαπηνού κατά των Βουλγάρων, με σκοπό να καταλάβει την καλύβα Κούγκα. Η επιχείρηση δεν ήταν επιτυχής. Ο ίδιος ο Αγαπηνός τραυματίζεται και μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη, μετά από μια βδομάδα, ωστόσο, επανέρχεται. Στα τέλη Φεβρουαρίου αποχώρησε από τη λίμνη και εγκαταστάθηκε στη Νάουσα, αφενός για να αποθεραπευτεί από τα τραύματα και τους πυρετούς από τους οποίους έπασχε, αφετέρου για να διευθύνει τον αγώνα της περιοχής. Παρά τον κλονισμό της υγείας του και τα τραύματά του εξακολουθούσε να συμμετέχει ενεργά.

Εντούτοις, τον Απρίλιο του 1907, το Προξενείο Θεσσαλονίκης αποφάσισε να αντικαταστήσει τους αρχηγούς και τους αντάρτες, οι οποίοι είχαν δοκιμαστεί και εξαντληθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανάμεσά τους και ο Άγρας. Ωστόσο, επανειλημμένα λάμβανε πληροφορίες για την πτώση του ηθικού των βουλγαρικών συμμοριών και τη διάθεση πολλών στελεχών των κομιτάτων να διακόψουν τους δεσμούς τους με αυτά και να προσχωρήσουν στον ελληνικό αγώνα. Τέτοια διάθεση εκδήλωσε ο βοεβόδας Ζλατάν, την οποία καλωσόρισε ο Άγρας. Ήθελε να επισφραγίσει την πολυσχιδή δράση του με τη θεαματική προσχώρηση στην ελληνική πλευρά μεγάλης ομάδας κομιτατζήδων.

Ακολούθησαν αρκετές συναντήσεις των δύο αρχηγών πριν την τελευταία συνάντηση της 3ης Ιουνίου. Εκείνη τη μέρα, οι βοεβόδες Κασάπτσε και Ζλατάν, παραβαίνοντας τις συμφωνίες, συνέλαβαν τον Άγρα και τον Αντώνη Μίγγα, ενώ οι υπόλοιποι από τη συνοδεία αφέθηκαν αργότερα ελεύθεροι. Τους διαπόμπευσαν ως δήθεν αιχμάλωτους, δεμένους και ξυπόλυτους, στα χωριά της περιοχής, με σκοπό να αναπτερώσουν το ηθικό των τρομοκρατημένων οπαδών των κομιτατζήδων.

Τη νύχτα της 7ης Ιουνίου, τους απαγχόνισαν μεταξύ των χωριών Τέχοβο (Καρυδιά) και Βλάδοβο (Άγρας). Το γεγονός τάραξε τους Έλληνες της περιοχής και η προδοσία των Βουλγάρων φανάτισε τους Έλληνες αντάρτες, με αποτέλεσμα ο ελληνικός αγώνας να συνεχιστεί με μεγαλύτερη ένταση και περισσότερες επιτυχίες.

Τόπος ταφής Άγρα -Μίγγα





Κείμενο για αξιοποίηση

Η Ναουσαία Θάλεια Σαμαρά ήταν μικρή στα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα αλλά κατέγραψε τις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών και με τα δύο βιβλία της "Στου Βερμίου την αντάρα" και  "Στον Μακεδονικό Αγώνα"ρίχνει άπλετο φως στις δύσκολες και ηρωικές στιγμές των Μακεδόνων.Το παρακάτω απόσπασμα ρίχνει φως στην προδοσία και το θάνατο του Τέλλου Αγαπηνού.

Δείτε τη ζωή και το θάνατο του Τέλλου Άγρα